สรุป A-Level สังคม (กฎหมาย) ออกสอบอะไรบ้าง ? พร้อมตัวอย่างข้อสอบ

วิชาสังคมเรื่องกฎหมาย อาจจะดูมีเนื้อหาเยอะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง “กฎหมายแพ่ง กฎหมายอาญา”
แล้วแบบนี้ เวลาเตรียมตัวสอบน้อง ๆ ควรจำเรื่องไหนกันแน่ ?

Dek68 ที่เตรียมสอบ A-Level สังคมเรื่องกฎหมายไม่ต้องเป็นกังวลไปน้าา เพราะวันนี้พี่จะมาอธิบายให้น้อง ๆ เข้าใจ
เรื่องที่ออกสอบ A-Level สังคมบ่อย ๆ เน้นจุดที่น้องควรจำและนำไปใช้จริงในห้องสอบได้เลยย ถ้าพร้อมกันแล้ว
เล่ือนลงไปอ่านกัน !!

กฎหมาย คืออะไร ?

ก่อนจะเข้าสู่เนื้อหาอื่น ๆ สิ่งที่น้อง ๆ ควรจะต้องรู้เป็นลำดับแรก คือกฎหมายที่เราเรียกกันนี้ มีลักษณะสำคัญอย่างไรบ้าง ซึ่งพี่สรุปมาให้แล้ว ตามนี้เลยยย

• เป็นคำสั่งหรือข้อบังคับของรัฐ (สั่งให้ทำหรือไม่ให้ทำก็ได้)
• มาจากรัฎฐาธิปัตย์หรือผู้มีอำนาจสูงสุดของรัฐ (ไม่ใช่ว่าใครจะออกกฎหมายก็ได้น้าา)
• มีสภาพบังคับหรือบทลงโทษ (ต้องบอกด้วยว่าถ้าละเมิดจะโดนอะไรบ้าง)
• ต้องใช้ได้ทั่วไปและใช้ได้เสมอไป (ใช้กับทุกคน ทุกที่อย่างเสมอภาคและใช้จนกว่าจะยกเลิก)

ประเภทของกฎหมาย

ในการแบ่งประเภทของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เราสามารถใช้เกณฑ์ที่หลากหลายในการแบ่ง เช่นเดียวกันกับการแบ่งประเภท
ของกฎหมาย โดยเกณฑ์การแบ่งประเภทของกฎหมายที่น้อง ๆ ควรรู้จักนั้น มีดังนี้

แบ่งตามความสัมพันธ์

1. กฎหมายมหาชน (เจ้าหน้าที่รัฐกับประชาชน เจ้าหน้าที่รัฐกับเจ้าหน้าที่รัฐ)
2. กฎหมายเอกชน (เอกชนกับเอกชน)
3. กฎหมายระหว่างประเทศ (รัฐกับรัฐ)

แบ่งตามสภาพบังคับ

1. กฎหมายอาญา
2. กฎหมายแพ่ง

แบ่งตามการใช้หรือหน้าที่

1. กฎหมายสารบัญญัติ (กำหนดเนื้อหาและพฤติกรรมความถูกผิด)
2. กฎหมายวิธีสบัญญัติ (กล่างถึงวิธีการพิจารณาและวิธีดำเนินการ)

แบ่งตามลำดับศักดิ์ของกฎหมาย เรียงจากสูงสุดไปต่ำสุด

1. รัฐธรรมนูญ
2. พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
3. พระราชบัญญัติ / ประมวลกฎหมาย
4. พระราชกำหนด
5. พระราชกฤษฎีกา
6. กฎกระทรวง / ประกาศกระทรวง
7. ข้อบัญญัติปกครองท้องถิ่น

กฎหมายแพ่งและกฎหมายพาณิชย์

กฎหมายแพ่ง คือ กฎหมายว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของบุคคล เช่น เรื่องสภาพบุคคล ทรัพย์ หนี้ นิติกรรม ครอบครัว และมรดก เป็นต้น

กฎหมายพาณิชย์ คือ กฎหมายว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของบุคคล อันเป็นกฎหมายที่เกี่ยวกับการเศรษฐกิจและการค้า
โดยวางระเบียบเกี่ยวพันทางการค้าหรือธุรกิจระหว่างบุคคล เช่น การตั้งหุ้นส่วนบริษัท เรื่องเกี่ยวกับตั๋วเงิน และกฎหมายว่าด้วยการซื้อขาย การเช่าทรัพย์ การจำนอง การจำนำ เป็นต้น

ในปัจจุบันกฎหมายแพ่งและกฎหมายพาณิชย์ของประเทศไทย ได้บัญญัติรวมเป็นกฎหมายฉบับเดียวกัน เรียกชื่อว่า “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”

ซึ่งกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มีเยอะมาก แต่พี่ได้สรุปเน้น ๆ เรื่องที่น้อง ๆ ควรรู้ อ่านไปทำข้อสอบทั้งในโรงเรียนและ
สนามสอบ A-Level สังคม มาให้แล้ว ไปดูกันนน !!

กฎหมายกู้ยืมเงิน

ปัจจุบันการกู้ยืมเงินกฎหมายวางแนวทางไว้ว่า “ถ้ากู้ยืมเงินเกินกว่า 2,000 บาท ต้องทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้กู้เป็นสำคัญ จึงจะสามารถฟ้องร้องได้” ดังนั้น ถ้ากู้ยืมเงินไม่เกิน 2,000 บาท แม้ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือหรือไม่มี
ลายมือชื่อผู้กู้ก็สามารถฟ้องร้องได้

กฎหมายมรดก

การแบ่งมรดกสามารถแยกได้เป็น 2 ประเภท คือ

1. การแบ่งมรดกตามพินัยกรรม (เขียนให้ใครคนนั้นได้)
2. การแบ่งมรดกตามหลักทายาทโดยธรรม

ในข้อสอบมักถามเรื่องการแบ่งมรดกตามหลักทายาทโดยธรรมเพราะเข้าใจยากกว่า ดังนั้นสิ่งที่น้อง ๆ ควรจำเลย คือ “หากเจ้ามรดกไม่ได้ทำพินัยกรรม หรือพินัยกรรมนั้นตกเป็นโมฆะ ให้แบ่งทรัพย์มรดกแก่ทายาทโดยธรรม โดยจะใช้หลักญาติสนิทตัดญาติห่าง คือ รับมรดกตามลำดับ
ก่อนหลัง ถ้าลำดับบนอยู่ลำดับถัดไปจะหมดสิทธิ์ ยกเว้น ! ชั้นพ่อแม่และคู่สมรส”

ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับมีดังต่อไปนี้

1. ผู้สืบสันดาน (ลูก, หลาน, เหลน)
2. บิดามารดา
3. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
4. พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน
5. ปู่ยาตายาย
6. ลุงป้าน้าอา

จากตรงนี้น้อง ๆ จะเห็นว่าไม่มีคู่สมรสอยู่ในลำดับใดเลย นั่นเพราะคู่สมรสของเจ้ามรดก (ผู้ตาย) ถือเป็นทายาทโดยธรรมชั้นพิเศษ ดังนั้น นอกจากคู่สมรสจะมีสิทธิ์ได้สินสมรสแล้วก็ยังมีสิทธิ์ได้รับมรดกอีกด้วยน้าา

กฎหมายสมรสเท่าเทียม

กฎหมายสมรสเท่าเทียม เป็นกฎหมายอัปเดตใหม่ล่าสุดที่มีแนวโน้มว่าอาจจะออกใน A-Level สังคม เนื้อหาของกฎหมายก็ได้มีการปรับเปล่ียนสาระสำคัญเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการหมั้นหรือการสมรส ซึ่งถ้าน้อง ๆ ยังจำกฎหมายเดิมอยู่อาจจะทำให้ตอบผิดแล้วเสียคะแนนได้เลย T_T ดังนั้นเรามาดูกันดีกว่าว่ากฎหมายสมรสเท่าเทียม
มีการเปล่ียนเนื้อหาสาระส่วนไหนไปบ้าง

• การหมั้น : กฎหมายเดิมเป็นชายและหญิงต้องมีอายุ 17 ปีบริบูรณ์
  > กฎหมายใหม่เปล่ียนเป็นผู้หมั้นและผู้รับหมั้นต้องมีอายุ 18 ปีบริบูรณ์
• การสมรส : กฎหมายเดิมเป็นชายและหญิงอายุต้อง 17 ปีบริบูรณ์
  > กฎหมายใหม่เปล่ียนเป็นบุคคลสองฝ่ายต้องมีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ (ใช้คำว่าบุคคลแทนชายหญิง)
• สิทธิต่าง ๆ ในฐานะคู่สมรส : การสมรสระหว่างบุคคลในกฎหมายฉบับนี้ไม่ว่าจะมีอัตลักษณ์ทางเพศใดก็ตาม
  จะมีสิทธิต่าง ๆ เหมือนกับสิทธิของคู่สมรสในกฎหมายฉบับเดิมเลย เช่น การตัดสินใจในการรักษาพยาบาล,
  การรับมรดก หรือการใช้นามสกุลร่วมกัน

บทลงโทษในคดีแพ่ง

คดีแพ่งเป็นคดีที่ฟ้องร้องกันในเรื่องของการทำผิดสัญญา การละเมิดสิทธิในทรัพย์ การจ้างแรงงาน หรืออย่างอื่นที่มีลักษณะคล้ายกัน ทำให้บทลงโทษในคดีแพ่งจะเป็นการ “ชำระหนี้” หรือ “จ่ายค่าสินไหมทดแทน” ในความผิดต่าง ๆ
ที่ได้กระทำลงไป

กฎหมายอาญา

การประมาทเลินเล่อ

กฎหมายอาญาวางแนวทางของการกระทำความผิดโดยประมาทเอาไว้ว่า “บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทำโดยประมาท”

ซึ่งแปลให้เข้าใจง่าย ๆ ได้ว่า ตามปกติแล้วคนที่ทำสิ่งใดไปก็ตามโดยความประมาท แม้จะทำให้ผู้อื่นเสียหายก็จะไม่ถือว่ามีความผิดทางอาญา (แต่อาจจะผิดทางแพ่งได้นะ) ยกเว้นว่าความผิดที่ได้ทำลงไปนั้นกฎหมายบัญญัติเอาไว้ว่าแม้จะประมาทก็ให้ถือว่าเป็นความผิดต้องได้รับโทษ เช่น นาย A ดื่มสุราแล้วขับขี่รถยนต์เฉี่ยวชนนาย B บาดเจ็บ กรณีนี้แม้
นาย A จะไม่ได้ตั้งใจ กฎหมายก็ถือว่านาย A มีความผิดอยู่ดี

การกระทำความผิดและการพยายามกระทำความผิด

พี่ขออธิบายว่า สมมตินาย A ใช้ปืนยิงนาย B เสียชีวิต แบบนี้จะถือว่านาย A กระทำความผิดสำเร็จ แต่ถ้านาย A ใช้ปืนยิงนาย B แต่บังเอิญนาย B หลบหนีไปได้ แบบนี้จะถือว่านาย A พยายามกระทำความผิด (ความผิดไม่สำเร็จ)

บทลงโทษในคดีอาญา

ในคดีอาญาส่วนใหญ่มักเป็นคดีที่สะเทือนขวัญ มีความเสียหายทั้งในแง่ของสิทธิ ชีวิต ร่างกาย จิตใจ ไม่ว่ากับตัวเอง
หรือผู้อื่น ดังนั้น บทลงโทษทางอาญามักเป็นลักษณะของการทำให้หลาบจำและกลัวการกระทำความซ้ำสอง (แตกต่างจากแพ่งที่จะเน้นเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้น) โดยโทษทางอาญามีทั้งหมด 5 สถาน เรียงจากหนักที่สุดไปจนถึงเบาที่สุด ดังนี้

1. ประหารชีวิต
2. จำคุก
3. กักขัง
4. ปรับ
5. ริบทรัพย์สิน

นอกจากนี้ยังมีการลงโทษแบบใหม่ที่กฎหมายบ้านเราเพิ่งนำมาใช้ได้ไม่นานคือ การปรับพินัย ซึ่งมีลักษณะ คือ
การปรับเงิน แต่กฎหมายจะไม่นับว่าการปรับพินัยเป็นบทลงโทษทางอาญาน้าาา (ถือว่าเป็นกฎหมายเฉพาะ)

ทิศทางแนวข้อสอบ A-Level สังคม (กฎหมาย) 68

ก่อนอื่นต้องขอเตือนน้อง ๆ ว่าข้อสอบในปี 68 มีแนวโน้มที่จะยากขึ้นมากกว่าเดิม แต่ไม่ต้องกังวลใจไปน้าา > <
เพราะวันนี้พี่มีวิเคราะห์แนวข้อสอบมาให้และแนะนำวิธีเตรียมตัวมาฝากด้วย

เริ่มกันที่สัดส่วนข้อสอบกันก่อนเลย จากแนวข้อสอบในช่วง 2-3 ปีมานี้ กฎหมายจะออกเฉล่ียอยู่ระหว่าง 3-4 ข้อ
โดยบางปีจำนวนข้ออาจเน้นไปที่กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือกฎหมายอาญา อย่างใดอย่างหนึ่งมากกว่า ซึ่งประเด็น
ที่โจทย์หยิบยกมาถามก็มีความหลากหลายมากขึ้นตามไปด้วย

ส่วนข้อสอบที่พี่เตือนว่าจะยากขึ้นเล็กน้อย เนื่องจากตัวโจทย์และตัวเลือกจะมีบริบทมากขึ้น และเน้นให้น้อง ๆ วิเคราะห์เหตุผลตามที่โจทย์ถามมากขึ้น บางข้ออาจเป็นการประยุกต์ของกฎหมายในหลาย ๆ มาตรามารวมกัน

เรียกได้ว่า กว่าจะตอบคำถามได้แต่ละข้อต้องเชื่อมโยงความรู้หลาย ๆ ส่วนมาตอบ ซึ่งพี่ขอแนะนำว่าน้อง ๆ ต้องใช้สมาธิในการอ่านโจทย์ให้ดี ส่วนพวกกฎหมายที่เป็นความรู้ ความจำ เช่น ลำดับความหนักเบาของโทษ ก็ยังมีโอกาสที่ข้อสอบ
จะนำกลับมาถามได้อยู่เหมือนกัน

สำหรับการเตรียมตัว พี่แนะนำให้ทุกคนอ่านเนื้อหา ทบทวนบทเรียนและลองฝึกทำข้อสอบเก่าย้อนหลังประมาณ 2-3 ปี ซ้อมมือกันเยอะ ๆ เพื่อที่จะได้เห็นแนวคำถามที่มักออกสอบ ซึ่งจะช่วยให้เรากลับไปดูจุดที่เรายังไม่แม่นยำ หรือถ้าน้อง ๆ คนไหนอยากได้ข้อสอบ A-Level สังคมไปลองฝึกทำ ก็สามารถดาวน์โหลดได้ที่คลังข้อสอบ คลังข้อสอบ By SmartMathPro เลยน้าา

ตัวอย่างข้อสอบ A-Level สังคม (กฎหมาย)

เพื่อให้น้อง ๆ ได้เห็นภาพของแนวข้อสอบกฎหมายกันมากขึ้น วันนี้พี่เลยเตรียมตัวอย่างข้อสอบของทั้งกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และกฎหมายอาญามาให้ได้ลองทำกัน ถ้าน้อง ๆ พร้อมแล้ว ลุยย !!

อธิบายเฉลยตัวอย่างข้อสอบ A-Level กฎหมาย

ตอบ ตัวเลือกที่ 2 เนื่องจากนายสามและนางตรีจดทะเบียนสมรสกันถูกต้องตามกฎหมาย เงินสด 5,000,000 บาท จึงถือเป็นสินสมรสของทั้งสองคน เมื่อนายสามเสียชีวิต สินสมรสต้องถูกแบ่งให้แก่คู่สมรส คือ นางตรี กึ่งหนึ่งเป็นจำนวนเงิน 2,500,000 บาท ทำให้ทรัพย์มรดก (ที่เหลือ) ของนายสามมีจำนวน 2,500,000 บาท

และเนื่องจากนายสามถึงแก่ความตายโดยโจทย์ไม่ได้ระบุว่าทำพินัยกรรมเอาไว้ ทรัพย์มรดกจึงต้องถูกแบ่งตามกฎหมายให้แก่ทายาทโดยธรรมตามลำดับ คือ นายส่ีและเด็กชายห้า ในฐานะทายาทลำดับที่หนึ่ง (ผู้สืบสันดาน) นางตรีในฐานะคู่สมรสตามกฎหมาย นายหนึ่งและนางสองในฐานะทายาทลำดับที่สอง (บิดามารดา)

ดังนั้น ทรัพย์มรดก 2,500,000 บาทจะถูกแบ่งเป็น 5 ส่วน มอบให้แก่ นายหนึ่ง (บิดา) นางสอง (มารดา) นางตรี (คู่สมรส) นายส่ี (ผู้สืบสันดาน) เด็กชายห้า (ผู้สืบสันดาน) เป็นจำนวน 500,000 บาทเท่า ๆ กัน จึงสรุปได้ว่า นางตรีมีสิทธิ์ในเงินที่เหลือของนายสามจำนวน 3,000,000 บาท จากสินสมรสและมรดก ข้อนี้พี่แนะนำว่าน้องควรวาดรูปแผนผังครอบครัวเพื่อดูว่าใครเป็นญาติใคร ใครอยู่ใครเสียชีวิต จะช่วยให้เห็นภาพมากขึ้น

อธิบายเฉลยตัวอย่างข้อสอบ A-Level กฎหมาย

ตอบ ตัวเลือกที่ 2 เนื่องจากการวางเพลิงเผาทรัพย์หากเกิดขึ้นแล้วอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตร่างกายและทรัพย์สินในวงกว้าง ดังนั้น แม้อยู่ในขั้นตอนตระเตรียมการ (เตรียมตัวจะทำหรือซื้ออุปกรณ์สำหรับ
กระทำความผิดไว้) ก็ถือว่าความผิดนั้นได้กระทำสำเร็จแล้วตามหลักกฎหมายอาญาว่าด้วยการวางเพลิงเผาทรัพย์

ซึ่งจะมีหลักเจตนารมย์ทางกฎหมายต่างจากความผิดทางอาญาทั่วไป เช่น ปล้นทรัพย์ ที่หากอยู่ในขั้นตระเตรียมการ (คิดว่าจะทำหรือหาซื้อเครื่องมือสำหรับปล้นไว้ก่อน) แต่หากยังไม่เกิดการกระทำความผิด จะถือว่าไม่ครบ
องค์ประกอบความผิดทางอาญา จึงยังไม่นับว่าได้ทำผิดกฎหมายอาญา

เป็นอย่างไรกันบ้างสำหรับเนื้อหากฎหมายที่พี่รวบรวมมาฝากน้อง ๆ ในวันนี้ ถึงแม้ว่าเนื้อหา
ในพาร์ตนี้จะดูเยอะและมีรายละเอียดให้น้อง ๆ ต้องจำเยอะไปหมด แต่พี่เชื่อว่าหากน้อง ๆ
หมั่นทบทวนเนื้อหา ก็จะสามารถพิชิตคะแนนสวย ๆ ที่ต้องการมาได้อย่างแน่นอนนน > <

แต่นอกจากวิชาสังคมแล้ว หลาย ๆ คณะก็อาจจะให้น้อง ๆ ยื่นคะแนน A-Level วิชาอื่น ๆ ควบคู่ด้วย ซึ่งแต่ละวิชาอาจจะต้องใช้เวลาเตรียมตัวค่อนข้างนาน สำหรับใครที่กลัวเตรียมตัวไม่ทันอยากจะประหยัดเวลาในการเตรียมสอบ  พี่ขอแนะนำคอร์สเรียนพิเศษสนาม A-Level ของ SmartMathPro ที่มีทั้ง A-Level คณิต 1,2 /
A-Level ภาษาอังกฤษ / A-Level ฟิสิกส์ / A-Level ภาษาไทย / A-Level สังคม เลยน้าา โดยสำหรับใครที่ไม่มีพื้นฐานก็สามารถเรียนได้ เพราะพี่สอนตั้งแต่ปูพื้นฐาน ไปจนถึงพาทำโจทย์ตั้งแต่ระดับง่ายไปจนถึงความยากใกล้เคียงกับข้อสอบจริงเลย แถมมีเทคนิคในการทำข้อสอบอีกเพียบที่จะช่วยให้น้อง ๆ ทำข้อสอบได้เร็วขึ้น > < และสำหรับใครที่ยังไม่เริ่ม เริ่มติวตอนนี้ก็ยังทันน้าา แอบกระซิบว่าถ้าสมัครคอร์สตั้งแต่ตอนนี้พี่มี Unseen Mock Test ชุดพิเศษ 1 ชุด แถมฟรีไปให้ลองทำพร้อมสิทธิพิเศษประจำเดือนอีกมากมายด้วย ถ้าน้อง ๆ คนไหนสนใจคอร์สเตรียมสอบ A-Level สามารถ คลิก เข้ามาดูรายละเอียดได้เลยย